Het thema van de 80ste (!) Boekentiendaagse - die van 7 tot 15 maart loopt - is Waanzin. Te gek voor woorden. In kader van die manifestatie geef ik u titel, schrijver, uitgever en covertekst van recente werken die direct of indirect, ver weg of dichtbij met deze gekte van doen hebben.
Toen ik De schaduw van de grote broer van Laura Starink aan u voorlegde, kondigde ik deze reeks al bij u aan! U kunt bij de aanschaf van een (of meer) van de volgende boeken het traditionele, door Dimitri Verhulst geschreven geschenk De zomer houd je ook niet tegen in ontvangst nemen. Het Boekenweekessay Waanzin in de wereldliteratuur van Pieter Steinz is voor 2,50 euro te koop. Het Boekenweekmagazine vormt een el dorado over het thema en is gratis te verkrijgen.
* Zijn wij nou gek of zijn wij het? – Ruslands actuele geschiedenis en de westerse verslaggeving hiervan – Marie-Thérèse ter Haar – Empirique
‘In dit boek gaar Rusland deskundige Marie-Thérèse ter Haar in op de recente geschiedenis van Rusland en de actuele gebeurtenissen op de Krim en in Oekraïne. Ze neemt daarbij vooral ook de westerse berichtgeving hierover onder de loep. Dat in Rusland de media dikwijls propagandistisch en bevooroordeeld zijn wisten we al, maar hoe zit dat eigenlijk bij ons?Tot haar verbijstering constateert Ter Haar dat ook onze media en politici vaak een stuk meer bevooroordeeld zijn dan we doorgaans geneigd zijn te denken.’
* Tot vanavond en lief zijn hoor! – Oorlogsherinneringen – Salo Muller – Verbum
‘Salo heeft in de Tweede Wereldoorlog als Joods kind vanaf 1941 ondergedoken gezeten nadat hij vanuit de crèche van de Hollandsche Schouwburg werd gered. Hij zat ondergedoken op acht adressen, onder meer in Friesland, waar hij Japje werd genoemd. Zijn beide ouders zijn omgekomen in Auschwitz. De onderduikouders die de jonge Salo anderhalf jaar onder hun hoede namen, Klaas Vellinga en Pietje Heddema-Bos, zijn in 2008 geëerd met een Yad Vashem eremedaille. Over zijn belevenissen in de oorlogsjaren schreef hij dit boek. Dit waren de laatste woorden die zijn moeder tegen hem sprak toen ze hem bij de kleuterschool afzette. Die dag werd ze opgepakt door de Duitsers. Over zijn belevenissen tijdens de gouden jaren van Ajax schreef hij in 2006 het boek Mijn Ajax. Na Ajax richtte hij zich op het opbouwen van zijn fysiotherapie praktijk. Hij was daarnaast dertig jaar lang hoofdredacteur van het blad voor de fysiotherapie, Fysioscoop, en schreef een tweetal boeken over blessures. In 2007 verscheen Blootgeven, een boek over zijn werk als fysiotherapeut. Muller beschrijft hierin een groot aantal van zijn bijzondere patiënten. In 2013 debuteerde Salo Muller met zijn roman De foto. Het thema van dit boek is wederom de Holocaust. Het waarom van deze tragedie laat hem niet los. 'Er gaat geen dag voorbij of ik moet wel even huilen.'’
* De doofpotgeneraal – Overheidsspionage op de bedrijfsvloer – Edwin Giltay – SpeakEasy
‘Wat heeft een militaire inlichtingendienst te zoeken op de werkvloer van een kabelbedrijf? Waarom laat een generaal hier een privé-spion infiltreren? En is het beruchte rolletje van Sebrenica werkelijk mislukt? Edwin Giltay raakt als nietsvermoedende burger betrokken bij een interne strijd van de Militaire Inlichtingendienst, die wordt uitgevochten binnen de muren van kabelbedrijf Casena. Giltay wordt er benaderd om aan de slag te gaan als inlichtingenanalist. Tijdens zijn verblijf bij de kabelaar loopt de situatie volkomen uit de hand. De doofpotgeneraal biedt een onthutsende inkijk in een wereld waar spionage, chantage en de ongeoorloofde inzet van middelen aan de orde van de dag zijn. Giltay onthult zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. En natuurlijk beantwoordt hij ook die ene vraag: wie is de generaal die het deksel op deze doofpot houdt?’
* Van welk Europa houden wij? – Essay – Dick Pels – Cossee
‘We volgen Nederlandse topvoetballers in de Engelse competitie, we plannen citytrips naar Franse en Italiaanse steden vol kunst, architectuur en culinaire hoogstandjes, en we kijken ver over de landsgrenzen naar mogelijkheden om er technisch en economisch op vooruit te gaan. We houden allemaal op onze eigen manier van Europa. Maar wat betekent het om méér te zijn dan inwoner van je ‘eigen’ land? In zijn prikkelende, bevlogen essay toont Dick Pels ons niet alleen het belang van de Europese cultuur, van Aristoteles tot Bach en van Van Gogh tot The Beatles, maar ook het nut van onze Europese waarden. Met zijn blik op de toekomst van ons land en van Europa maakt hij duidelijk dat er een belangrijke rol is weggelegd voor de verenigde landen: als advocaat van wereldwijde vrijheid, democratie en vrede.’
* Eurotopper Tusk – Het nieuwe Polen in Europa – Ekke Overbeek – Conserve
‘Goed nieuws is geen nieuws. Om die reden horen we weinig uit Polen. Nog altijd heerst het beeld van een grauw, arm Oostblokland. Ten onrechte. Polen is de grootste groeier in Europa, optimistischer en in menig opzicht moderner dan veel andere Eu-landen. Het gezicht van dat nieuwe Polen is Donald Tusk. Zijn benoeming tot voorzitter van de Europese Raad kwam voor veel mensen als een verrassing. Een Pool die Europa gaat leiden? En dan ook nog in deze moeilijke tijd van economische tegenspoed en nationalistisch populisme. Juist een Pool lijkt geschikt om de unie nieuw leven in te blazen. Ooit was Lech Walesa het gezicht van Polen, een land van boeren, arbeiders en een almachtige katholieke kerk. Donald Tusk vertegenwoordigt een ander Polen, bezig met geld verdienen en Europa inhalen. Een land dat loskomt van zijn tragische geschiedenis en vast van plan is een rol van betekenis te spelen.’
* En nog is Polen niet verloren – Verhalen uit het hart van Europa – Stéphane Alonso/Thijs Papôt – Douane
‘Slechts een halve dag rijden van de Nederlandse grens, maar nog altijd onbekend en onbemind: Polen is misschien wel het best bewaarde geheim van Europa. Ondanks het lidmaatschap van de Europese Unie en de komst van Poolse arbeidsmigranten naar Nederland, worstelt het land met een imago van drinkebroers, hangsnorren en conservatieve katholieken. Maar wie Polen bezoekt, wordt getroffen door de dynamiek van verandering en optimisme. Niet voor niets is het land, na eeuwenlange tegenslag, hard bezig zijn positie in het hart van Europa te heroveren. Aan de hand van grote en alledaagse thema’s schetsen twee oud-correspondenten deze Poolse lente, met alle groeistuipen die daarbij horen. Hoe het land leeft met zijn beladen geschiedenis, hoe kerk en vakbond gezag verloren, hoe de Polen steggelen over het communistisch verleden en omgaan met de nieuwe welvaart. De verhalen bieden een inkijkje in het nieuwe Polen en vormen een aansporing tot nadere kennismaking. Want Polen is een land dat het verdient om ontdekt te worden.’
* De Sebrenica-dagboeken – Ooggetuigenverslag van een hoofdrolspeler – Charlef Brantz – Karakter
’11 juli 1995 is de geschiedenis ingegaan als een van de zwartste bladzijden in de Europese geschiedenis. Er zijn toen naar schatting duizenden moslimjongens en –mannen slachtoffer geworden van genocide en tienduizenden vrouwen, kinderen en bejaarden gedeporteerd terwijl ze onder bescherming stonden van Nederlandse militairen. Kolonel Charlef Brantz, die mede aan de basis stond van de oprichting van Dutchbat, zat tijdens de val van Sebrenica in Bosnië, in Tuzla om precies te zijn, en was daar VN-commandant van de sector Noordoost (het gebied waar Sebrenica onder viel). Tijdens zijn verblijf in Bosnië werd kolonel Brantz geconfronteerd met de problematiek daar, en met die in Sebrenica in het bijzonder. Gedurende die drie jaar heeft hij dagboeken bijgehouden. Dit boek is een weergave daarvan en vormt een allesomvattend en onthullend manuscript over de misstanden en fouten die er in de aanloop naar de val van de zogenaamde ‘Safe Area’ gemaakt zijn. Het boek vormt een authentieke en waardevolle aanvulling op de feiten rondom de val van Sebrenica, in 2015 twintig jaar geleden.’
* IS -tot alles in staat – De opmars van een terreurbeweging – Hans Jaap Melissen – Carrera
‘Ineens kende de hele wereld die twee letters: IS, een terreurgroep die midden in de chaos van Irak en Syrië de Islamitische Staat uitriep. Het Westen was overdonderd en greep in, maar IS laat zich niet gemakkelijk verslaan. In IS – Tot alles in staat neemt de ervaren oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen de lezer mee op reis naar het New York van net na 9/11 en de oorlogen in Irak en Syrië. Als een van de weinige journalisten gaat Melissen nog naar plekken waar een aantal van zijn collega’s ontvoerd en later onthoofd. Melissen laat zien hoe een vruchtbare voedingsbodem kon ontstaan van waaruit een onbeduidend groepje rebellen uitgroeide tot een van de rijkste en meest meedogenloze terreurbewegingen ooit. Een beweging die handig gebruikmaakt van sociale media en een grote aantrekkingskracht uitoefent op buitenlandse jihadisten, ook uit Nederland. Inmiddels probeert een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten IS te verslaan. Maar gaat dat lukken? Of zal IS altijd weer van zich laten horen met aanslagen, waar ook ter wereld?’
* Het jaar dat de Muur viel – De val van het communisme in het Oostblok - Jule Hinrichs – AUP
‘Het is dit jaar 25 jaar geleden dat de dominostenen in de communistische landen van Oost-Europa vielen. Door de komst van partijleider Gorbatsjov in maart 1985 in het Kremlin groeide in sommige satellietstaten met name Polen en Hongarije de hoop dat er meer bewegingsruimte zou ontstaan. Het begon met de communisten in Hongarije. Zij besloten begin 1989 om het machtsmonopolie van de communistische partij op te geven. Een paar maanden later viel in Warschau het besluit tot halvrije verkiezingen. Die werden al meteen in juli gehouden. Die zomer begonnen de Hongaren het prikkeldraad aan de Hongaars-Oostenrijkse grens te verwijderen, waardoor een gat in het ‘IJzeren Gordijn’ ontstond. De Oost-Duitsers vluchtten massaal van de camping in Hongarije door de open grens naar het Westen. Het was de opmaat naar de dramatische val van de Berlijnse Muur op 9 november 1989.’
* In naam van God – Religie en geweld – Karen Armstrong – De Bezige Bij
‘Religies en hun volgelingen zijn altijd gewelddadig – zo luidt een populaire atheïstische claim. Karen Armstrong, prominent geleerde op het gebied van wereldreligies, laat echter zien dat de ware redenen voor oorlog en geweld in onze historie meestal weinig met religie van doen hadden, maar veelal sociaal, economisch of politiek van aard waren. In een reis van de prehistorie tot het heden maakt Armstrong duidelijk dat naast de kruisvaarder die in de middeleeuwen dood en verderf zaaide en de hedendaagse jihadist, er in religies ook altijd een Jezus of een Boeddha is geweest, pleitend voor een rechtvaardige en vredige samenleving. Daarmee corrigeert ze het wijdverbreide beeld dat religies schuldig zijn aan het grote bloedvergieten in de geschiedenis. Aan de hand van gedegen onderzoek en in de vorm van een bevlogen betoog maakt de auteur zich sterk voor religieuze ideeën en bewegingen die oorlog en agressie afwijzen en zich inzetten voor gelijkheid, vrede en verzoening.’
* Dagboek 1944 – Zijn onderduik, de vragen van het leven en de liefde voor twee vrouwen – Hans Keilson – Van Gennep
‘Een schlemiel met vrouw en kind’ noemt Hans Keilson zichzelf. Ondergedoken in Delft met een vals paspoort op naam van dr. Van der Linden raakt Hans Keilson in een diepe crisis. Hij twijfelt over zijn toekomst. Moet hij schrijver worden of arts? Hij heeft een intense relatie met de ook ondergedoken Hanna, die zijn creativiteit doet opbloeien. Maar in Bussum is Gertrud met hun dochtertje Barbara. De latere psychiater is al goed zichtbaar in dit dagboek. Keilson is een scherp waarnemer van zichzelf en van de mensen om hem heen. Met veel mededogen beschrijft hij – ook in de gedichten die hij in deze periode maakt – de situaties en de ervaringen van zijn lotgenoten. Voor zichzelf is hij daarentegen streng en onverbiddelijk. Hij wil zich zo ‘onopgesmukt’ mogelijk vertonen. Het resultaat is zowel een indrukwekkende getuigenis van het leed dat in de oorlog de Joden werd aangedaan als een fascinerend onderzoek naar de aard en de oprechtheid van de gevoelens van liefde die hij koestert voor de twee vrouwen.’
Gaf ik de hierboven keer boeken die pasten in het thema van de komende Boekenweek, nu leg ik voor in de etalage vijftien werken die divers van karakter zijn maar sowieso één ding gemeen hebben; ze zijn gevat in toegankelijke taal. Uiteraard heeft u de eigen voorkeur, ik weet echter zeker dat bij de volgende boeken iets van uw gading zit. En u weet het geschenk, essay en magazine zijn er tot 15 maart.
* Even naar de evenaar – Fietsen door Kenia en Oeganda – Frank van Rijn - Elmar
Even naar de evenaar is een boek dat de lezer meevoert door Afrika, langs kleurrijke marktjes en door pittoreske dorpjes. Fiets mee met Frank langs de mooie Thomson Falls, Lake Baringo met nijlpaarden en krokodillen en de Great Rift Valley . Als ambassadeur van de hulporganisatie Cycling out of Poverty fietst Frank naar meerdere landen om de lokale projecten te bekijken en te ondersteunen. Zijn als altijd zwaar beladen fiets steekt schriel af tegen lokale fietsen vol beladen met bananen, balen rijst en zakken vol cassave en maïs.
Een dienstreis puur voor het plezier! Alle auteurs royalties van dit boek komen ten goede aan de organisatie Cyclying out of Poverty.’
* Van God los – Het einde van de christelijke politiek? – Ewout Klei / Remco van Mulligen – Nieuw Amsterdam
‘Eeuwenlang was in Nederland het christelijk geloof alomtegenwoordig. Tot de verkiezingen van 1967 beschikten de christelijke partijen over een parlementaire meerderheid, Tegenwoordig hebben ze in de Tweede Kamer nog slechts 21 zetels. In Van God los - Het einde van de christelijke politiek? nemen twee jonge historici, Ewout Klei en Remco van Mulligen, het veranderende politieke landschap onder de loep. Heeft Nederland een seculiere meerderheidscultuur? Hoe proberen CDA, ChristenUnie en SGP in deze tijd te overleven? Waarom zijn de debatten over weigerambtenaren en abortus zo gepolariseerd? Hoe reageren christenen op de PVV? Maakt D66 zich schuldig aan christenpesten? En bovenal: wat kan de rol zijn van christelijke beginselen in de politiek? Deze en andere vragen komen in dit boek aan bod. Met hun verhelderende essays bieden de auteurs een frisse en genuanceerde kijk op het Nederlandse religiedebat. Zij bieden elk hun eigen visie, wat zowel uitdagende verschillen als interessante overeenkomsten oplevert. Voer voor discussie en debat. Waar gaat het naartoe en waar moet het naartoe?’
* Pistorius – Elk land zijn held – Fred de Vries – Nijgh & Van Ditmar
‘Land zoekt held, en vindt die in de vorm van een jonge gehandicapte hardloper. Maar dan schiet die charmante olympische atleet zijn vriendin dood en opent zich de beerput van Zuid-Afrika, een gemankeerd land vol vuurwapens, vrouwenhaat en nooit verdwenen racisme. Pistorius. Elk land zijn held is het verhaal van Zuid-Afrika en Oscar Pistorius, de Blade Runner die zich dit jaar voor het oog van de hele wereld moest verantwoorden voor de dood van zijn vriendin Reeva Steenkamp. Correspondent Fred de Vries en de Zuid-Afrikaanse journaliste Taryn van Jaarsveld baseren zich voor hun portret van Pistorius en zijn bewust onwetende generatie niet alleen op gesprekken met vrienden, kennissen en psychologen, maar ook op intens persoonlijke ervaringen.’
* Ondankbare grond – Een boeren epos – Leo Salemink & Theo Salemink – Fagus
‘De broers Theo Salemink (1946) en Leo Salemink (1953) zijn opgegroeid in de Achterhoek, in een katholiek boerengezin van acht kinderen. Na hun gymnasiale opleiding studeerden beiden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.Theo kwam in de academische wereld terecht als docent en publiceerde op het gebied van christelijk sociale beweging, antisemitisme, beeldvorming over jodendom, boeddhisme en islam, maar ook over avant-garde, Lucebert en religie. Leo werkte lange tijd in het voortgezet onderwijs als docent geschiedenis en als freelance–redacteur voor verschillende educatieve uitgeverijen. Hij schrijft regelmatig voor regionale dagbladen over politiek en geschiedenis. Na de dood van hun vader in 2010 begonnen ze een project om het leven van de ‘kleine boer’ op de ‘ondankbare grond’ van de Achterhoek in beeld te brengen aan de hand van de eigen familiegeschiedenis. Op basis van literatuur, veel archiefonderzoek en ‘oral history’ ontstond een beeld van het leven van hun voorouders, voornamelijk als pachtboeren van hoge heren. Dit boek is het tastbare resultaat van dit project.’
* Martha Nussbaum – Filosofie als activisme – Rnald Tinnevelt/Yvonne Denier Klement/Pelckmans
‘Martha Nussbaum (1947) is ongetwijfeld een van de meest prominente en uitgesproken hedendaagse denkers. Of het nu over liefde, onderwijs, religie of politiek gaat, steeds weet zij prikkelende theoretische overpeinzingen te koppelen aan strijdbare praktische inzichten. Filosofie moet volgens haar bijdragen aan de strijd voor een rechtvaardige en menswaardige samenleving. Vreemd genoeg heeft Nussbaums status als invloedrijke denker en publieke intellectueel zich niet vertaald naar het publicitaire vlak. Wie een goed inleidend boek over haar werk zoekt, komt al gauw bedrogen uit. Niet alleen in het Engels, maar ook in het Nederlands bestaan tot op heden geen toegankelijke werken over Nussbaums denken. Om in deze lacune binnen ons eigen taalgebied te voorzien, biedt dit boek niet alleen een kritische inleiding op de verschillende aspecten van Nussbaums werk, maar wil het tegelijk ook de praktische relevantie van haar denken laat zien.’
* Een onvoltooide reis – Van de IJzeren Poort naar Athos – Patrick Leigh Fermor – Atlas Contact
‘Een onvoltooide reis is het boek dat de Britse reisschrijver Patrick Leigh Fermor altijd nog wilde schrijven, maar helaas overleed hij voordat hij het boek kon afmaken. Leigh Fermor maakte faam met zijn Een voettocht langs Rijn en Donau en Tussen wouden en water, het verslag van de voettocht die hij op 18-jarige leeftijd maakte van Hoek van Holland naar Constantinopel. Een onvoltooide reis is het laatste deel van de trilogie en begint waar Tussen wouden en water ophield; bij de IJzeren Poort, een kloofdal van de Donau bij de grens van Roemenië. Reisschrijver Colin Thubron en biograaf Artemis Cooper hebben zijn aantekeningen van deze laatste etappe bij elkaar gebracht en het verhaal af geschreven. Het resultaat is een indrukwekkende reis door Bulgarije en Roemenië naar de kusten van de Zwarte Zee.’
* Steltlopen door de tijd – Over geheugen en geschiedenis in de moderne Franse literatuur – Manet van Montfrans – Van Oorschot
‘Moderne Franse schrijvers besteden veel aandacht aan het verleden. Niet alleen aan dat van henzelf maar ook aan dat van voorgaande generaties. Twee wereldoorlogen, twee dekolonisatie-oorlogen (Algerije en Vietnam), de culturele revolutie van mei '68 en snelle economische en technologische ontwikkelingen hebben diep ingegrepen in de persoonlijke geschiedenis van grote groepen Fransen en geleid tot een opeenvolging van generatiebreuken. Daarvan getuigt het werk van auteurs als Perec, Modiano, Simon, Bergounioux, Rouaud, Michon, Mauvignier, Deville en Rolin. Zij proberen de toedracht van de breuk met het verleden te reconstrueren, te reiken naar datgene wat eraan voorafging en zo een zekere continuïteit te herstellen. Maar daarbij moeten zij het opnemen tegen de ongezeglijkheid en onbetrouwbaarheid van het eigen geheugen en van dat van anderen. In Frankrijk is het Marcel Proust die met zijn bespiegelingen over de aard van de herinnering de werking van het geheugen als literair thema op de kaart heeft gezet. Zoals Prousts verteller waden de hier bijeengebrachte schrijvers met grote, onzekere passen, als op stelten, door de zee van de tijd.’
* Radicale protestanten - Opkomst en ontwikkeling van de EO, de EH en de ChristenUnie en hun voorlopers (1945-2007) – Remco van Mulligen – Buijten & Schipperhein
‘In 1967 richtte een groep protestantse evangelisten en dominees de Evangelische Omroep op. Deze nieuwe omroep moest een tegendraads geluid laten horen in een maatschappij die gedomineerd werd door een (seksuele) revolutie en de afbraak van de gevestigde orde. De EO bleek een succes en spoedig ontstonden er vanuit dezelfde hoek nog diverse andere organisaties. Anno 2014 staat er een beweging die behalve in de omroepwereld ook in de politiek (de ChristenUnie), het hoger onderwijs en de geschreven pers vertegenwoordigd is. In zijn zeer toegankelijk geschreven proefschrift Radicale protestanten beschrijft de historicus Remco van Mulligen de geschiedenis van deze nieuwe beweging. Hij laat zien hoe de diverse organisaties sinds de jaren zestig een forse transformatie ondergingen: van bijna fundamentalistische bolwerken in de jaren zeventig, naar 'trendy' ondernemingen aan het begin van de eenentwintigste eeuw. Dat werpt direct ook de vraag op, of deze organisaties niet langzaam ook zelf worden opgeslokt door de mainstream? Deze en andere vragen snijdt Van Mulligen aan in Radicale protestanten, een portret van een groep christenen die al tientallen jaren een uniek geluid laat horen in een seculariserende samenleving.’
* Water – Een geofilosofische geschiedenis – René ten Bos - Boom
‘Wij zijn omringd door water en bestaan zelf voor een groot deel uit water. Niemand ontkent dus het belang van water. Toch gaan we er onverantwoordelijk mee om. Onze zeeën en oceanen worden er niet bepaald gezonder op en ook op het land zijn er tal van problemen met water. Een van de oorzaken is dat we diep in ons hart water niet pluis vinden. We koesteren een diep wantrouwen ten aanzien van alles wat zich op of aan het water afspeelt. Om deze houding ten opzichte van water te begrijpen moeten we nagaan welk effect water op ons uitoefent en wat wij met water doen. In dit magistrale boek onderzoekt René ten Bos hoe onze verhouding tot water zich weerspiegelt in ons denken. Hij signaleert een voorkeur voor droogte die haar wortels vindt in het denken van Socrates, Plato en Aristoteles. Sinds die tijd zijn de meeste filosofen op zoek naar de vaste grond en doen politici en beleidsbepalers het liefst aan watermanagement. Ten Bos vindt dit allemaal veel te droog en neemt zijn lezer mee op een fascinerende zoektocht naar een waterig denken, dat niet alleen hier en daar in de filosofie aanwezig is, maar ook in de wetenschappen.’
* Afgedwaald – Op zoek naar een weg terug naar Rome – Kees Schaepman – Walburg Pers
'Ik sta in de ziekenhuiskamer waar mijn vader al maandenlang verpleegd wordt. "Het is beter als uw man wakker is als ik hem bedien", zegt de priester die aan het hoofdeinde van het sterfbed staat. Mijn moeder knikt. De ogen van mijn vader zijn gesloten, hij ziet er ontspannen uit. Maar de kerk die hem ooit verbood voor het altaar te trouwen, gunt hem nu niet de kans zo sereen uit het leven te stappen. De priester schudt mijn vader heen en weer tot hij de ogen opent en in een nachtmerrie ontwaakt. Als een engel der wrake brengt de man zijn gezicht vlakbij dat van de stervende, prevelt iets over hel en vergiffenis en begint met de toediening van de laatste sacramenten. Ik zie paniek in de ogen van mijn vader, hij huilt, ik ben zestien jaar oud en het is de eerste keer dat ik hem zie huilen. Nooit, nooit zet ik nog een voet in een katholieke kerk, neem ik mij op dat moment voor.' Kees Schaepman groeit op in de jaren vijftig, als het roomse leven nog rijk is. Als kind uit een 'gemengd huwelijk', wordt zijn religieuze opvoeding toevertrouwd aan de zusters Ursulinen. Na de dood van zijn vader breekt hij met de kerk. Maar het katholieke geloof zit in zijn genen. Nog altijd heeft hij, als hij tussen twee rijen stoelen over het middenpad een bioscoopzaal inloopt, de neiging om door zijn knieën te buigen en een kruis te slaan. Afgedwaald is het verslag van de omzwervingen van een thuisloze katholiek die een weg terug naar Rome probeert te vinden.’
* Drie akkoorden en de waarheid – Muzikale levenslessen – Rob van Scheers – De Kring
‘Een muzikaal-culturele ontdekkingsreis Een goed popliedje is als een polaroid uit het volle leven: een vaak herkenbaar verslag van een ervaring, een uitdrukking van een stemming, een maatschappelijk statement soms. In Drie akkoorden en de waarheid probeert cultuurreporter Rob van Scheers de cyclus van het leven van geboorte tot aan de dood & beyond te vangen in popliedjes. Hij volgt de makers van die liedjes op de voet; van Chuck Berry, Johnny Cash en Bob Dylan via Frank Zappa, Rolling Stones en Talking Heads tot aan Rufus Wainwright, Stromae en alles daartussen. Zijn muziekverhalen kenmerken zich door een grote kennis van zaken, een rijkdom aan details en een brede blik, en zijn geschreven in een soepele, trefzekere stijl. Drie akkoorden en de waarheid is een avontuurlijke en aanstekelijke ontdekkingstocht voor iedere cultuurliefhebber!’
* Scrum – Tweemaal zoveel doen in de helft van de tijd – Jeff Sutherland – Maven Publishing
‘Iedere manager heeft inmiddels wel van Scrum gehoord: het projectproces dat optimale snelheid paart aan regelmatige kwaliteitschecks en maximale vrijheid van teams. Maar hoe het precies werkt, en in hoeverre deze uit de it-hoek afkomstige methode elders toepasbaar is, blijft voor velen nog onduidelijk. Jeff Sutherland, die de methode ontwikkelde, geeft in dit boek de antwoorden. De kernvragen zijn: Wat moet er gebeuren, Wie gaat dat doen en Welke problemen kom je tegen? Een zogenoemde Scrum Master houdt de vinger aan de pols en maakt ieders verantwoordelijkheid behapbaar en concreet. Scrum is een wonder van samenwerking, communicatie en teamgeest. De door veel leiders zo gehate stroperigheid van organisaties wordt ermee doorbroken, en voor de medewerkers zelf is niets zo inspirerend als met eigen verantwoordelijkheid snel resultaat te zien. Bovendien - en dat is uniek aan deze methode - betrek je de klant al vanaf het begin bij het product!’
* Smartcuts – De snelste weg naar succes – Shane Snow – Lev.
‘Persoonlijk succes wordt niet alleen bepaald door opleiding en werkervaring, maar vooral door het momentum. Hoe grijp je dat? Ondernemer en journalist Shane Snow onderzoekt in dit boek de carrières van mensen en bedrijven die ongelooflijke dingen in onwaarschijnlijk korte tijd doen. Hoe gaan sommige start-ups in no time van niks naar miljoenenomzetten? Hoe konden Alexander de Grote, YouTube-sensatie Michelle Phan en Tonight Show-presentator Jimmy Fallon naar de top klimmen in minder tijd dan het de meesten van ons kost om promotie te maken? Wat hebben snelgroeiende bedrijven en mensen die out of the blue succesvol zijn gemeen? Hun geheim: ze opereren als computerhackers. Ze bezitten het vermogen om gebaande paden om te denken en nieuwe regels te introduceren. Smartcuts is een verhalend avontuur dat laat zien hoe nieuwe iconen en innovators het onmogelijke mogelijk maken door slimmer te werken.’
* Dagboek van een vreemdeling in Parijs – Curzio Malaparte – De Arbeiderspers
‘Curzio Malaparte vertrekt eind juni 1947 naar Parijs omdat de grond in Italië hem te heet onder de voeten wordt. Weliswaar is hij zonder kleerscheuren door de naoorlogse zuiveringen gekomen, maar na een reeks arrestaties en aanvallen van rechts en links voelt hij zich bedreigd door het `fascisme van het antifascisme. In Parijs stort Malaparte zich vol overgave in het culturele milieu rond beroemdheden als Camus, Gide, Sartre en Picasso. Zijn grote liefde voor Frankrijk en met name Parijs blijkt tot zijn teleurstelling niet geheel wederzijds. De anti-Italiaanse stemming is op haar hoogtepunt en door de Parijse intelligentsia wordt hij met een scheef oog aangekeken. Zich zeer bewust van zijn vreemdelingenstatus en geholpen door de geografische afstand blikt Malaparte terug op zijn leven in Italië en zijn complexe rol in de Tweede Wereldoorlog. Malapartes dagboek laat zich lezen als een gelaagd zelfportret van een schrijver die ten prooi valt aan een gevoel van vervreemding. Ook geeft het een fascinerend tijdsbeeld van een grote Europese stad vlak na de oorlog, waarin schrijvers en kunstenaars nieuw artistiek en ideologisch houvast proberen te vinden.’
* Het goede verhaal – Over fictie, waarheid en psychotherapie – J.M. Coetzee/Arabella Kurtz- Cossee
‘Wie een roman van J.M. Coetzee leest, weet: deze personages zullen mij altijd bijblijven. Van David Luries innerlijke strijd in In ongenade tot de filosofische beschouwingen van Elizabeth Costello; als lezer begrijp je pijnlijk goed hun twijfels en beslissingen. In Het goede verhaal gaan Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee en psychoanalytica Arabella Kurtz met elkaar in discussie over psychotherapie en de kunst van het vertellen. De therapeut en de schrijver hebben veel gemeen, zeker wat betreft hun interesse in de psyche van de mens. Daarnaast is de taal voor beiden het gereedschap om ervaringen en ontdekkingen mee te delen. Kurtz is geïnteresseerd in de psychologische processen en ontwikkelingen in de personages van Coetzee denk aan Michael K.'s geestelijke verzet tegen onderdrukking in Wereld en wandel van Michael K. Coetzee tracht zijn begrip van de psychotherapie te vergroten, om dit te kunnen toepassen in zijn werk. Welke verhalen verzinnen we voor onszelf om ons verleden te herinneren? Kunnen we onze herinneringen aanpassen om een `mooier verhaal te vertellen, of moeten we Freud volgen en altijd blijven graven naar `de diepste waarheid? Het goede verhaal is een enerverende gedachtewisseling, niet alleen prikkelend voor lezers van Coetzee en therapeuten, maar ook voor hen die inzicht willen krijgen in de creatieve processen van de mens als auteur van zijn eigen geschiedenis.’
